proverbs

"Some elders said: ‘When Moses entered into the cloud he was speaking with God: when he came out of the cloud, with folk. So it is with the monk: when he is in his cell, he is speaking with God, but when he comes out of his cell he is among demons.’"

"672. Ἔλεγον περὶ τῶν Σκητιωτῶν ὅτι, εἰ κατελάμβανέ τις τὴν ἀρετὴν αὐτῶν, οὐκέτι ὡς ἀρετὴν εἶχον αὐτήν, ἀλλ᾿ ὡς ἁμαρτίαν."

"673. Εἶπε γέρων· Τὸ ἀνθρώπινον φρόνημα πᾶσαν τὴν πιότητα τοῦ ἀνθρώπου ἀναιρεῖ καὶ ἀφίησιν αὐτὸν ξηρόν."

"664. Ἠρωτήθη γέρων· Τί ἐστιν ἡ ζωὴ τοῦ μοναχοῦ; Καὶ ἀπεκρίθη· Στόμα ἀληθινόν [f.311v], σῶμα ἅγιον, καρδία καθαρά."

"629. Διηγήσατο μαθητὴς μεγάλου γέροντος περὶ τοῦ ἀββᾶ αὐτοῦ ὅτι ποτὲ γενομένης τῆς ἐνάτης ὥρας ἐπείνασε καὶ ἠθέλησε γεύσασθαι. Καὶ θέντες τὴν τράπεζαν ἔστημεν εἰς εὐχὴν καὶ ἐψάλλομεν δύο ψαλμούς. Καὶ ἤρξατο ὁ γέρων λέγειν1 ἀπὸ στήθους καὶ ἐγένετο ἑσπέρα καὶ ἐγένετο πρωῒ καὶ ἐγένετο3 ὥρα ἐνάτη καὶ οὕτως κατέπαυσεν. Ὁ γὰρ νοῦς αὐτοῦ ἄνω ἐθεώρει μυστήρια."

"684. Εἶπε γέρων· Ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου ὧν πράττω, ἐννοῶ εἰς τὸν καρπὸν αὐτοῦ τί τέξεται, εἴτε ἐν τοῖς λογισμοῖς, εἴτε ἐν ταῖς πράξεσιν."

"663. Ἀδελφός τις ἀπῆλθεν ἀγοράσαι λινάρια ἀπὸ χήρας τινὸς [V f.274r] καὶ ὡς πωλεῖ5 αὐτῷ6 ἀνεστέναξε. Λέγει αὐτῇ ὁ ἀδελφός· Τί ἔχεις; Λέγει αὐτῷ ἡ χήρα· Ὁ Θεὸς ἔπεμψέ σε σήμερον οἰκονομῆσαι8 τοὺς ἀδελφούς σου καὶ ὀρφανούς μου. Καὶ ὡς ἤκουσεν ὁ ἀδελφὸς ἐκεῖνος ἐλυπήθη καὶ ἔλαβε λινάρια ἐκ τοῦ πλαγίου αὐτοῦ καὶ ἔρριψεν εἰς τὸν κόλπον τῆς χήρας, καὶ οὕτως ἐποίησε πρὸς αὐτὴν χάριν."

"607bis (S and V). Ἄλλος κακούργων αὐτῷ ἐπιστάντων νιπτῆρα προσέφερε καὶ ἠξίου τοὺς πόδας αὐτῷ νίπτειν κἀκεῖνοι αἰδεσθέντες μετέβαλον τὸν τρόπον."

"613. Ἀδελφὸς ἠρώτησε γέροντα λέγων· Καλὸν τὸ παραβάλλειν γέρουσιν ἢ τὸ ἡσυχάζειν; Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Τὸ παραβάλλειν τοῖς γέρουσιν ἦν ὁ κανὼν τῶν ἀρχαίων πατέρων."

"592.11. Ἐὰν κτήσῃ βιβλίον, μὴ κοσμίσῃς τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ καὶ μὴ κτήσῃ ἅπλωμα πολύτιμον ἐν τῷ προσκυνήματί σου."

"624. Ἠρωτήθη γέρων· Πῶς δύναται ἄνθρωπος οἰκῆσαι κατὰ μόνας; Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Ὁ ἀθλητὴς ἐὰν μὴ πυκτεύσῃ μετὰ πολλῶν, οὐ δύναται μαθεῖν τὴν τέχνην τῆς νίκης, ἵνα οὗτως δυνηθῇ μετὰ τοῦ ἀντιδίκου μονομαχῆσαι. Οὕτως καὶ ὁ μοναχός, ἐὰν μὴ παιδευθῇ μετὰ ἀδελφῶν και μάθῃ τὴν τῶν λογισμῶν τέχνην, οὐ δύναται οἰκῆσαι κατὰ μόνας, οὐδὲ ἀντιστῆναι τοῖς λογισμοῖς."

"578. Εἶπεν πάλιν· Ἄνθρωπος γευσάμενος τῆς γλυκύτητος τῆς ἀκτημοσύνης βαρεῖται καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ἱμάτιον ὃ φορεῖ, καὶ εἰς τὸ βαυκάλιον τοῦ ὕδατος· ὁ γὰρ νοῦς αὐτοῦ λοιπὸν ἀλλαχοῦ ἀδολεσχεῖ."

"700. Εἶπε γέρων· Θέλω διδαχθῆναι ἢ διδάξαι."

"592.6. Ἐὰν ἀκούσῃς περί τινος μισοῦντος σε [f. 303r] καὶ λοιδοροῦντος, πέμψον ἢ δὸς αὐτῷ μικρὰν εὐλογίαν κατὰ τὴν δύναμίν σου, ἵνα ἔχεις παρρησίαν εἰπεῖν ἐν τῇ ὥρᾳ τῆς κρίσεως· Ἄφες ἡμῖν, δέσποτα, τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφήκαμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν."

"534. Εἶπεν πάλιν· Ἐὰν ἴδῃς τινὰ γελῶντα ἢ ἐσθίοντα πολλά, μὴ κρίνῃς αὐτόν, ἀλλὰ μᾶλλον εἰπέ ὅτι μακάριος ἐστὶν οὗτος, ἁμαρτίας οὐκ ἔχει καὶ ἐξ αὐτοῦ χαίρεται ἡ ψυχὴ αὐτοῦ."

"546. Ἀνδρὶ ἁγίῳ κατ᾿ αὐτὴν τὴν ὥραν μέλλοντι τελευτᾶν ἐπιστὰς ὁ Σατανᾶς λέγει αὐτῷ· Σὺ ἐξήλησάς με. Καὶ λέγει ὁ γέρων· Οὐκ οἶδα ἀκμήν. Ἴδε ἕως πόσου ἔνιφαν οἱ πατέρες μὴ καυχᾶσθαι ἔν τινι πράγματι."

"554. Γέρων τις κατέλαβεν ἐν Σκήτει λῃστὰς συλοῦντας τὴν κέλλαν αὐτοῦ καὶ λέγει αὐτοῖς· Ταχύνατε [f. 294r] πρὸ τοῦ ἔλθωσιν οἱ ἀδελφοὶ καὶ κωλύσωσί με πληρῶσαι τὴν ἐντολὴν τοῦ Χριστοῦ τοῦ εἰπόντος· ἀπὸ τοῦ αἴροντος τὰ σὰ μὴ ἀπαίτει."

"511. Εἶπεν γέρων· Οὐαὶ τῷ ἔξω ἀπὸ τοῦ ἔσω, μᾶλλον δὲ οὐαὶ τῷ ἔσω ἀπὸ τοῦ ἔξω. Ὃ δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν, ὅτι ὁ κοσμικὸς εὑρίσκει λαβὴν κατὰ ἡσυχάζοντος ἢ ἀναχωροῦντος, τοῦτο πτώσις καὶ κρίσις τοῦ πάσχοντος τὴν λαβήν."

"485 bis. Εἷπε γέρων· Ἢ φεύγων φεῦγε τοὺς ἀνθρώπους ἢ ἔμπαιζον τῷ κόσμῳ καὶ τοῖς ἀνθρώποις, μωρὸν σεαυτὸν ποιῶν."

"496. Ποτὲ κακούργων ἐπιστάντων τινὶ γέροντι ἔθηκεν αὐτοῖς νιπτῆρα καὶ ἠξίου τοὺς πόδας αὐτῶν νίπτειν, κἀκεῖνοι αἰδεσθέντες ἤρξαντο μετανοεῖν."

"559. Εἶπεν πάλιν· Ὥσπερ ὁ νεκρὸς οὐκ ἐσθίει, οὕτως ὁ ταπεινόφρων οὐ δύναται κρῖναι ἄνθρωπον, κἂν ἴδῃ αὐτὸν προσκυνοῦντα εἰδώλοις."

"498. Εἶπεν γέρων· Ὁ ἐπαινῶν μοναχὸν παραδίδει αὐτὸν τῷ Σατανᾷ."

"A brother enquired of an elder: ‘Do you think it is a good thing to be highly regarded among people?’ He replied: ‘Their regard is of no worth. Run away rather than wish to be highly regarded by your brother.’"

"439. Ἀδελφὸς εὗρεν ξύλον ἐν τῇ ὁδῷ ἀποπεπτωκὸς ἀπὸ τῆς καμήλου καὶ ἤνεγκεν αὐτὸ εἰς τὸ κελλίον. Εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ ἀββᾶς αὐτοῦ· Πόθεν ἤνεγκας αὐτό; Ὁ δὲ εἶπεν· Ἐκ τῆς ὁδοῦ. Λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Εἰ μὲν ἦν ἐλαυνόμενον ὑπὸ ἀνέμου, φέρε αὐτὸ ἔσω, εἰ δὲ μή, ὕπαγε θὲς αὐτὸ εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ."

"442. Ἄρχων τις ἔχαιρεν τῇ θέᾳ τῶν κυνηγίων καὶ ἡ ἐπιθυμία αὐτοῦ ἄλλο τι οὐκ ἦν, εἰ μὴ βρωθῆναι τοὺς κυνηγούς. Συνέβη δὲ αὐτὸν ναυαγῆσαι [f. 257v] καὶ ἐβόησε πρὸς τὸν Θεὸν λέγων· Κύριε, βοήθησόν μοι ἐν τῇ ἀνάγκῃ ταύτῃ. Καὶ φαίνεται αὐτῷ ὁ Κύριος καθόλου τοῦ σώματος βεβρωμένος καὶ λέγει αὐτῷ· Οὕτως μὲ θέλεις ὁρᾶν καὶ πῶς σοὶ βοηθήσω;"

"An elder said: ‘The work of a monk is to see his logismoi from afar.’"

"472. Εἶπεν γέρων· Ἐὰν ἴδῃς τινὰ ἐμπεσόντα εἰς ὕδωρ καὶ δύνασαι αὐτῷ βοηθῆσαι, χάλασον αὐτῷ τὴν ῥάβδον καὶ ἕλκυσον αὐτόν. Καὶ ἐὰν μὴ δυνηθῇς ἑλκύσαι αὐτόν, κατάλιπε αὐτῷ τὴν ῥάβδον σου. Ἐὰν δὲ αὐτῷ δώσῃς τὴν χεῖρα σου καὶ μὴ δυνηθῇς ἑλκύσαι αὐτόν, ἕλκει σε αὐτὸς κάτω καὶ ἀμφότεροι ἀποθανεῖσθε. Τοῦτο δὲ ἔλεγεν πρὸς τοὺς ἐμβάλλοντας ἑαυτοὺς βοηθῆσαι τινὶ ἐν πειρασμοῖς ὑπὲρ τὸ μέτρον ἑαυτῶν."

"592.51. Ἐὰν εἰσὶν ἐν τῷ τόπῳ ὅπου οἰκεῖς μνήματα, ἀνέρχου συνεχῶς καὶ κατανόει τοὺς κειμένους ἐκεῖ, μάλιστα ἐν τῷ καιρῷ τοῦ πολέμου τῆς σαρκός. Καὶ ὅταν μάθῃς ὅτι ἀδελφὸς ὑπάγει πρὸς Κύριον, πορεύου καὶ παράμεινον ἐκεῖ, ὅπως θεάσῃ πῶς ἡ ψυχὴ τοῦ σώματος χωρίζεται."

"Παρέβαλόν τινες τῶν γερόντων πρὸς τὸν ἀββᾶν Ποιμένα, καὶ εἶπον αὐτῷ· Θέλεις, ἐὰν ἴδωμεν τοὺς ἀδελφοὺς νυστάζοντας εἰς τὴν σύναξιν, νύξωμεν αὐ τοὺς, ἵνα γρηγορῶσιν εἰς τὴν ἀγρυπνίαν; Ὁ δὲ λέ γει αὐτοῖς· Ἐγὼ τέως ἐὰν ἴδω τὸν ἀδελφὸν νυστά ζοντα, τιθῶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐπὶ τὰ γόνατά μου, καὶ ἀναπαύω αὐτόν"

"485. Εἶπεν γέρων· Οὐδέποτε προέβην βῆμα ποδός, εἰ μὴ ἔμαθον ποῦ ἔθηκα τὸν πόδα μου, ἀλλ᾿ εἰστήκειν κατανοῶν καὶ ὅλως μὴ ἐνδιδούς, ἄχρις ἂν ὁ Θεὸς ὡδήγησέν με."

"701. Εἶπε πάλιν· Μὴ δίδασκε πρὸ καιροῦ, εἰ δὲ μὴ ὅλον τὸν χρόνον σου ἔσῃ ἐλαττούμενος ἐν συνέσει."

"625. Εἶπεν γέρων· Δὸς πρόθεσιν καὶ λαμβάνεις δύναμιν."

"573. Εἶπεν γέρων· Ἐὰν κάθῃ ἐν ἐρήμῳ ἡσυχάζων, μὴ λογίζου ἐν ἑαυτῷ ὡς μέγα τὶ ποιῶν, ἀλλὰ μᾶλλον ἔχε ἑαυτὸν ὡς κύνα ἐξορισθέντα ἀπὸ ὄχλου καὶ δεδεμένον διὰ τὸ δάκνειν καὶ ἐπιχειρεῖν τοῖς ἀνθρώποις."

"Goat say him hab wool; sheep say him hab har [hair]""

"Greedy choke puppy""

"follow fashion break monkey neck""

"Come see me is nothing, come live with me something""

"Have money, have friend""

"Hog run for him life, dog run for him character"

"Spider an' fly no make bargain"

"The rope you pullin' no de rope I cuttin'"

"When fowl drink water him lif' up him head and say 'Tank God" but man drink water and no say not'ing"

"no thro away dirty water befo' you hab clean"

"Seven year no nough to wash speckle off guinea hen' back"

"Time longer dan rope."

"Erry day Fishin day but not erry day catch fish"

"Shoe know if stockin' hab hole"

"Stone at bottom of sea no know sun hot"

"Coakroach nebber so drunk, he no cross fowl yar"

"Misfortune nebber t'row cloud"