Dafydd ap Gwilym

"Nid ydyw Duw mor greulon Ag y dywaid hen ddynion. Ni chyll Duw enaid gŵr mwyn, Er caru gwraig na morwyn. Tripheth a gerir drwy'r byd: Gwraig a hinon ac iechyd. Merch sydd decaf blodeuyn Yn y nef ond Duw ei hun."

"Cyn rheitied i mi brydu Ag i tithau bregethu, A chyn iawned ym glera Ag I tithau gardota. Pand englynion ac odlau Yw'r hymnau a'r segwensiau? A chywyddau i Dduw lwyd Yw sallwyr Dafydd Broffwyd."

"Plygain y darllain deirllith, Plu yw ei gasul i'n plith. Pell y clywir uwch tiroedd Ei lef o lwyn a'i loyw floedd. Proffwyd rhiw, praff awdur hoed, Pencerdd gloyw angerdd glyngoed."

"Ni thybiais, ddewwrdrais ddirdra, Na bai deg f'wyneb a da, Oni theimlais, waith amlwg, Y drych."

"Lleuad las gron gwmpas graen, Llawn o hud, llun ehedfaen; Hadlyd liw, hudol o dlws, Hudolion a'i hadeilws; Breuddwyd o'r modd ebrwydda', Bradwr oer a brawd i'r ia. Ffalstaf, gwir ddifwynaf gwas, Fflam fo'r drych mingam meingas!"

"Oriau hydr yr ehedydd A dry fry o'i dŷ bob dydd, Borewr byd, berw aur bill, Barth â'r wybr, borthor Ebrill."

"Plygu rhag llid yr ydwyf, Pla ar holl ferched y plwyf! Am na chefais, drais drawsoed, Onaddun' yr un erioed Na morwyn fwyn ofynaig, Na merch fach, na gwrach, na gwraig."

"Ni bu amser na charwn… Yn y dydd ai un ai dwy."

"Harddwas teg a'm anrhegai, Hylaw ŵr mawr hael yw'r Mai. Anfones ym iawn fwnai, Glas defyll glân mwyngyll Mai. Ffloringod brig ni'm digiai, Fflŵr-dy-lis gyfoeth mis Mai."

"Hawddamor, glwysgor glasgoed, Fis Mai haf, canys mau hoed. Cadarn farchog serchog sâl, Cadwynwyrdd feistr coed anial; Cyfaill cariad ac adar, Cof y serchogion a'u câr; Cennad nawugain cynnadl, Caredig urddedig ddadl."

"Digrif fu, fun, un ennyd Dwyn dan un bedwlwyn ein byd. Cydlwynach , difyrrach fu, Coed olochwyd, cydlechu, Cydfyhwman marian môr, Cydaros mewn coed oror, Cydblannu bedw, gwaith dedwydd, Cydblethu gweddeiddblu gwŷdd. Cydadrodd serch â'r ferch fain, Cydedrych caeau didrain."

"Yr wylan deg ar lanw dioer Unlliw ag eiry neu wenlloer, Dilwch yw dy degwch di, Darn fel haul, dyrnfol, heli."

"Yr wybrwynt helynt hylaw Agwrdd drwst a gerdda draw, Gŵr eres wyd garw ei sain, Drud byd heb droed heb adain."

"Nythod ddwyn, cyd nithud ddail, Ni'th dditia neb, ni'th etail, Na llu rhugl, na llaw rhaglaw, Na llafn glas na llif na glaw."

"No lover in any language, and certainly no poet, has confessed to missing the mark more often than Dafydd ap Gwilym. Uncooperative husbands, quick-triggered alarms, crones and walls, strong locks, floods and fogs and bogs and dogs are for ever interposing themselves between him and golden-haired Morfudd, black-browed Dyddgu, or Gwen the infinitely fair. But a great trier, even in church."

"Yet Dafydd's humour does not obscure, any more than Chaucer's does, the underlying seriousness of his poetry. Behind his poems of requited and unrequited love, whether idyllic or idealizing, whether streaked by savage jealousy or a profound feeling of betrayal reminiscent of Troilus and Criseyde, there runs a sense of the cruel impermanence of the world."